Aktualności

ROCZNICA POGROMU BIAŁOSTOCKIEGO           

14 czerwca mija 120 lat od momentu, gdy w naszym mieście rozpoczęły się zamieszki i akty przemocy wobec miejscowych Żydów, które przeszły do historii jako pogrom białostocki. Wydarzenia te były częścią fali krwawych zajść antysemickich, która objęła kilkaset ośrodków Cesarstwa Rosyjskiego. Była wynikiem istniejących w imperium napięć społecznych i politycznych, które władze carskie starały się rozładować przekierowując wrogość  na Żydów, co nie było trudne.

Przypadek białostockich nie jest do końca jasny. Wiadomo, że tutejsi  Żydzi, którzy rywalizowali z Polakami o miejsca pracy,  spodziewali się napaści  i szykowali do samoobrony. Napięcie sięgnęło szczytu, gdy 14 czerwca 1906 r. ulicami przechodziły dwie oddzielne procesje – katolicka i prawosławna. Pierwsze strzały  padły w stronę tłumu z okien domów żydowskich przy dzisiejszej ul. Warszawskiej w niewyjaśnionych okolicznościach, być może ktoś nie wytrzymał napięcia.  Wybuchła panika, część uczestników procesji rzuciła się na żydowskie domy i sklepy, strzelało w ich kierunku będące na miejscu wojsko, atakowali robotnicy kolejowi i grupy chuliganów. Przez trzy dni dzielnice żydowskie były plądrowane, ich mieszkańcy bici, a armia i policja krwawo pacyfikowały miasto. Straciło życie  82 Żydów i 6 chrześcijan, wielu ludzi poważnie zraniono.

Wieść o pogromie białostockim rozeszła się w świecie, w fatalny sposób rozsławiając miasto. W dzisiejszym Białymstoku historię tę zna jednak niewielu. Zainteresowanych  odsyłamy do literatury, m.in. książki Artura Markowskiego „Przemoc antyżydowska i wyobrażenia społeczne. Pogrom białostocki 1906” (Warszawa 2018), z której pochodzą także zamieszczone zdjęcia.

 Karykatura z pisma „Dzięcioł”,  1906

 Miejsce ataku na procesję prawosławną.